تغییر توازن قوا در آمریکای لاتین با بازگشت پینوشه به شیلی
در ادامه پیروزیهای سال جاری راستگرایان در اکوادور، بولیوی و آرژانتین، «خوزه آنتونیو کاست» هوادار پر و پا قرص پینوشه و یکی از متحدان دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری شیلی به پیروزی رسید.
به گزارش دولت بهار، «خوزه آنتونیو کاست» نماینده پیشین کنگره و سیاستمدار محافظهکار بهعنوان رئیسجمهور جدید شیلی انتخاب شد. کاست 58.16 درصد و رقیب چپگرای او «ژانت جارّا» -وزیر کار پیشین در دولت گابریل بوریچ- 41.84 درصد آراء را بدست آورد.
کاست فرزند یکی از اعضای حزب نازی است، «آگوستو پینوشه» دیکتاتور مشهور شیلی را تحسین میکند و به عنوان یک کاتولیک متعصب شناخته میشود. او با سقط جنین و ازدواج همجنسگرایان مخالف است و کارزار انتخاباتی خود را بر اساس شعار اخراج دهها هزار مهاجر غیرقانونی سازماندهی کرد.
کاست در سخنرانی پیروزی خود گفت: «این یک پیروزی فردی یا حزبی نیست. در این لحظه، شیلی و امید به زندگیِ بدون ترس پیروز شد. ترس همان چیزی است که خانوادهها را آزار میدهد. وقتی به یک مهاجر غیرقانونی میگوییم که قانون را نقض کرده و باید کشور را ترک کند، کاملا جدی هستیم. من با جرم، جنایت سازمانیافته و بینظمی با قاطعیت برخورد میکنم».
ظرف دهه گذشته شمار مهاجران در شیلی دو برابر شده و حدود ۷۰۰ هزار ونزوئلایی به دلیل فروپاشی اقتصادی کشورشان راهی شیلی شدهاند. کاست در جریان تبلیغات انتخاباتی بارها مهاجران را عامل ناامنی معرفی کرد و به ۳۳۰ هزار مهاجر غیرقانونی -عمدتاً ونزوئلایی- اولتیماتوم داد تا پیش از آغاز ریاستجمهوری جدید، شیلی را ترک کنند.
تحلیلگران معتقدند که خوزه آنتونیو کاست با انگشت گذاشتن روی نگرانیهای اصلی مردم شیلی -رشد فزاینده خشونت- به پیروزی برسد. شیلی همچنان یکی از امنترین کشورهای آمریکای لاتین است، با این حال ظرف سالهای اخیر خشونت سازمانیافته در آن افزایش یافته است.
برنامه انتخاباتی او به طور کامل از دونالد ترامپ کپیبرداری شده و شامل ساخت بازداشتگاههای بزرگ برای مهاجران غیرقانونی، احداث دیوار پنجمتری، کشیدن حصارهای برقی و حفر خندقهای سهمتری در سراسر مرز شیلی و همچنین افزایش حضور نظامی در مرز با پرو و بولیوی است.
این سومین تلاش کاست برای رسیدن به ریاستجمهوری بود. او در سال ۲۰۲۱ و در دور دوم انتخابات از «گابریل بوریچ» رئیسجمهور فعلی شکست خورده بود. با وجود پیروزی قاطع، کاست در در مجلس نمایندگان و سنا اکثریت مطلق را در اختیار ندارد.
بوریچ در تماس تلفنی با کاست پیروزی قاطع او را تبریک گفت و از رئیسجمهور منتخب برای دیدار در در کاخ ریاستجمهوری «لا موندا» دعوت کرد تا روند انتقال قدرت آغاز شود.
بوریچ گفت: «کاست در مقطعی خواهد فهمید تنهایی قدرت یعنی چه و لحظاتی وجود دارد که باید تصمیمهای بسیار دشوار گرفت.»
«ژانت خارا» نامزد جناح چپ شیلی در دور نخست انتخابات در ماه نوامبر پیروز شده بود، اما نظرسنجیها و پیشبینیها نشان میداد که کاست در دور دوم با حمایت گسترده نامزدهای راستگرا پیروز خواهد شد.
خارا روز یکشنبه با کاست تماس گرفت و شکست را پذیرفت. او در سخنرانی پس از آن گفت: «نمیخواهم کشور دچار شکاف شود و اپوزیسیونی سازنده را تشکیل خواهیم داد».
«مارکو روبیو» وزیر خارجه آمریکا روز یکشنبه پیروزی کاست را تبریک گفت؛ پیروزیای که یک رهبر راستگرای دیگر را به لیست متحدان دونالد ترامپ در آمریکای لاتین اضافه کرد. روبیو خاطرنشان کرد: «مطمئن هستم که تحت رهبری کاست، شیلی به اولویتهایش دست خواهد یافت؛ از جمله تقویت امنیت عمومی، پایان دادن به مهاجرت غیرقانونی و احیای روابط تجاری».
«خاویر میلی» رئیسجمهور راستگرای آرژانتین نیز در شبکههای اجتماعی نوشت: «در منطقه ما یک گام دیگر برای دفاع از زندگی، آزادی و مالکیت خصوصی برداشته شد. ما با هم کار خواهیم کرد تا قاره آمریکا آزادی را در آغوش گیرد و از یوغ سوسیالیسم قرن بیستویکم رها شود».
«لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا» رئیسجمهور چپگرای برزیل، نیز در پیامی پیروزی کاست را تبریک گفت و تأکید کرد که به همکاری با دولت شیلی ادامه خواهد داد تا روابط دو کشور تقویت و صلح در آمریکای جنوبی تثبیت شود.
بسیاری از تحلیلگران نتیجه انتخابات شیلی را بخشی از موج گسترده راستگرایی در آمریکای جنوبی میدانند که در ادامه پیروزیهای سال جاری راستگرایان در اکوادور، بولیوی و انتخابات میاندورهای آرژانتین تفسیر میشود. در عین حال برخی از تحلیلگران شیلیایی پیروزی کاست را در چارچوب جابهجایی قدرت میان چپ و راست ارزیابی میکنند که از زمان بازگشت کشور به دموکراسی پس از دیکتاتوری نظامی (۱۹۹۰-۱۹۷۳) به صورت عادی در جریان است.
نظرات