بررسی توالی لرزه‌های اخیر پردیس از این منظر اهمیت یافته که این رخدادها در مجاورت یک تلاقی فعال زمین‌ساختی ثبت شده‌اند؛ محدوده‌ای که سابقه توان لرزه‌زایی بیش از بزرگای ۷ را در کارنامه خود دارد.
درر تازه ترین فعالیت لرزه ای این منطقه از ساعت ۲۳ و ۴۶ دقیقه شامگاه سه شنبه ۲۲ تا ساعت ۵ و ۲۳ بامداد امروز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت زلزله‌های متعددی در پردیس رخ داد که شامل زلزله های ۴.۶ در عمق ۱۰ کیلومتری، ۲.۶، زلزله در عمق ۸ کیلومتری، ۳.۴ در عمق ۱۰ کیلومتری، ۳.۱ در عمق ۱۰ کیلومتری و ۳.۳ در عمق ۱۰ کیلومتری گزارش شد.
دکتر مهدی زارع، استاد تمام پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: زلزله شامگاه سه شنبه ۲۲ اردیبهشت با بزرگای ۴.۵ در پردیس، پس از زلزله ۲۸ فروردین سال جاری با بزرگای ۴.۱ در منطقه پردیس و بومهن در حدود ۳۵ کیلومتری شرق تهران، دومین زمینلرزه‌ای بود که بخش زیادی از ساکنان نزدیک کانون، حدود۷ میلیون نفر، آن را احساس کردند.
وی افزود: محل تلاقی گسل مشا و گسل شمال تهران در ۱۰ کیلومتری شمال پردیس واقع شده است.
زارع ادامه داد: توالی زلزله‌های کوچک با بزرگای کمتر از ۵ نشانگر تخلیه تدریجی انرژی در منطقه‌ای است که گسل‌های طویل دارد و این لرزه‌ها می‌توانند تنش‌های انباشته‌شده در بخش‌های کوچکی از پهنه‌های ناهمواری روی گسل‌ها (Aspirities) را آزاد کنند.
وی خاطرنشان کرد: اگر این فعالیت‌ها با نرخ ثابتی ادامه یابد، نشان دهنده رفتار «خزشی» گسل است.
این استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله خاطرنشان کرد: از سوی دیگر، در شرق تهران و در نزدیکی محل تلاقی گسل مشا و گسل شمال تهران، وقوع دو رخداد با فاصله زمانی کوتاه در این منطقه هشداردهنده نیز هست و وقوع یک زلزله می‌تواند باعث انتقال تنش به قطعات مجاور شود.
استاد تمام پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، اضافه کرد: اگر زلزله ۲۸ فروردین باعث افزایش تنش در بخش‌های قفل‌شده گسل مشا شده باشد، رخداد ۲۲ اردیبهشت می‌تواند نشانه‌ای از تداوم ناپایداری فزاینده باشد.
وی افزود: الگوی خوشه‌ای در تاریخچه لرزه‌خیزی ایران تجربه شده و زمینرزه‌های متوسط در برخی موارد پیش‌لرزه یک رخداد شدیدتر بوده‌اند؛ همانند زلزله ۱۳۸۲ بم و زلزله ۱۳۹۶ ازگله سرپل‌ذهاب.
به گفته وی، این دو رخداد می‌تواند نشان دهنده «گسیختگی پیشرونده» باشد.
زارع ادامه داد: منطقه پردیس دقیقا در ۱۰ کیلومتری جنوب روستای کلان قرار دارد؛ جایی که شاخه شرقی گسل شمال تهران به گسل مشا می‌رسد.
وی خاطرنشان کرد: هر دو این گسل‌ها در سابقه لرزه‌خیزی خود توان رخداد زلزله‌هایی با بزرگای بیش از هفت را داشته‌اند و تکرار لرزه‌ها در یک بازه زمانی ۲۵ روزه در نزدیکی یک تلاقی زمین‌ساختی حساس، یعنی محل تلاقی دو گسل شمال تهران و مشا، می‌تواند احتمال «تحریک گسل برای رخداد بزرگ‌تر» را تقویت کند.
این استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله تاکید کرد: بنابراین در میان‌مدت و بلندمدت، بازبینی تاب‌آوری لرزه‌ای زیرساخت‌ها در شرق استان تهران و همچنین کاهش تدریجی بار جمعیتی در استان تهران باید مورد توجه قرار گیرد.
وی گفت: عملا هر نوع تداوم شهرسازی و مستقر کردن جمعیت بیشتر، به افزایش در معرض بودن جمعیت و ساختمان‌ها در برابر هر زلزله مهم بعدی منجر می‌شود.
استاد تمام پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، تاکید کرد: افزودن بر تراکم جمعیت در استان تهران به معنای افزایش ریسک زلزله‌های مخرب بعدی است.
نظرات